ABD’nin İran yaptırımında 3 Türk şirketi listede

ABD’nin İran’ı ekonomik ve finansal sistemden izole etmeye yönelik son yaptırım paketinde Türkiye merkezli üç şirket de yer aldı. ABD Hazine Bakanlığı, şirketlerin 2011’den bu yana yaptırım altında bulunan İranlı Mahan Air’e farklı alanlarda destek sağladığını öne sürdü.

Üç Türkiye merkezli şirket yaptırım listesinde
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), İran havacılık sektörünü hedef alan 36 unsurluk yaptırım paketine Sky Phoenix Hava Yolları Taşımacılığı Ticaret Limited Şirketi, S Sistem Lojistik Hizmetleri Anonim Şirketi ve Mes Kargo Taşımacılık Turizm ve Dış Ticaret Limited Şirketi'ni dahil etti.

ABD kayıtlarına göre Sky Phoenix İzmir, S Sistem Lojistik ve Mes Cargo ise İstanbul merkezli faaliyet gösteriyor. Washington, üç şirketin de İranlı Mahan Air ile bağlantılı faaliyetlerde bulunduğunu savunuyor.

Dünya'da yer alan habere göre, Mahan Air, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle 2011’den bu yana ABD yaptırımları altında. Son paketle Washington yalnızca İran’daki havayolu şirketlerini değil, bunlara üçüncü ülkelerde destek sağladığını ileri sürdüğü tedarikçi, lojistik şirketi ve aracıları da hedef aldı.

Sky Phoenix’e Boeing 777 suçlaması
ABD Hazine Bakanlığı'nın açıklamasında en ayrıntılı iddialardan biri Sky Phoenix hakkında yer aldı. Bakanlık, Mahan Air’in 2026 yazında en az üç Boeing 777 uçağını Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman üzerinden İran’a götürdüğünü öne sürdü.

Washington’a göre Birleşik Arap Emirlikleri merkezli ECT Aviation Support ile İzmir merkezli Sky Phoenix, ABD menşeli uçakların Mahan Air’e aktarılmasında aracılık yaptı.

ABD makamları, uçakların daha önce hizmet dışına çıkarılan filolardan alındığını, ECT Aviation Support üzerinden geçici tescil işlemlerinden geçirildikten sonra İran’a yönlendirildiğini savundu. Sky Phoenix, bu gerekçeyle Mahan Air’e maddi, teknolojik veya hizmet desteği sağladığı iddiasıyla yaptırım listesine alındı.

S Sistem’e İHA bileşeni iddiası
İstanbul merkezli S Sistem Lojistik hakkındaki suçlamaların odağında ise İran’a yapılan sevkiyatlar bulunuyor.

ABD Hazine Bakanlığı, şirketin Mahan Air adına çeşitli sevkiyatları koordine ettiğini ve bunların arasında insansız hava aracı (İHA) bileşenleri ile endüstriyel ekipmanların da bulunduğunu ileri sürdü.

Washington, İran’ın sivil havacılık ağlarının hassas teknoloji ve çift kullanımlı ürünlerin temininde kullanılabildiğini savunuyor. Bu nedenle İran havayollarıyla çalışan yabancı lojistik şirketleri de ABD'nin yaptırım politikasının hedefleri arasında yer alıyor.

Mes Cargo'nun Mahan Air'e hizmet verdiği öne sürüldü
Listede yer alan bir diğer İstanbul merkezli şirket Mes Cargo oldu. ABD Hazine Bakanlığı, şirketin Mahan Air’in genel satış acentesi olarak çalıştığını ve İranlı havayolu adına çeşitli sevkiyatları koordine ettiğini belirtti.

Genel satış acenteleri havayolları adına satış, müşteri hizmetleri, kargo yönlendirmesi ve taşıma organizasyonu gibi faaliyetler yürütebiliyor. ABD yönetimi, yaptırım altındaki Mahan Air’e bu tür hizmetlerin sağlanmasını yaptırım gerekçesi olarak gösterdi.

S Sistem ve Mes Cargo da Mahan Air’e finansal, maddi veya teknolojik destek ile mal veya hizmet sağladıkları iddiasıyla listeye alındı.

Şirketlerin ABD'deki varlıkları bloke edilecek
Yaptırım kararıyla şirketlerin ABD’de bulunan veya ABD'li kişi ve kuruluşların kontrolündeki varlıkları bloke edilecek. ABD kişi ve kuruluşlarının da bu şirketlerle işlem yapması genel olarak yasaklanacak.

Yaptırım listesindeki şirketlerin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 50 veya daha fazla pay sahibi olduğu şirketler de belirli koşullarda yaptırımlardan etkilenebiliyor.

Kararın etkisi ABD sınırlarıyla da sınırlı değil. ABD Hazine Bakanlığı, yaptırım kapsamındaki şirketlerle önemli işlemler gerçekleştiren yabancı finans kuruluşlarının ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle uluslararası bankalar, sigorta şirketleri ve diğer ticari ortaklar da listedeki şirketlerle ilişkilerini yeniden değerlendirebiliyor.

Washington İran'ın üçüncü ülkelerdeki ağlarını hedef alıyor
Son paket, Washington'ın İran’a yönelik yaptırım politikasını üçüncü ülkelerde faaliyet gösteren şirketlere doğru genişlettiğini gösteriyor. Paket kapsamında İran’daki 27 havayolu şirketinin yanı sıra farklı ülkelerdeki aracılar, lojistik şirketleri ve hizmet sağlayıcılar da hedef alındı.

ABD, bu stratejiyle İran’ın uçak, teknoloji, finansman ve lojistik hizmetlerine ulaşmak için kullandığını ileri sürdüğü dış bağlantıları kesmeyi amaçlıyor.