İngiltere'de 48 yaşındaki bir adam, gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle gerçekleştirilen ameliyatının ardından tümöründen kurtuldu. Ameliyat sırasında kullanılan yapay zeka sistemi, cerrahlara gözle görülmesi zor damar ve sinirlerin konumu konusunda anlık olarak rehberlik etti.
İngiltere'de 48 yaşındaki bir adam, dünyada gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. Cerrahlar, görme kaybına yol açabilecek tümörü başarılı bir şekilde çıkardı.
Bedfordshire'da yaşayan ve iki çocuk babası olan Rhys Hibbert'in tümörü, beynin tabanında bulunan hipofiz bezinde gelişmişti. Cerrahlara göre tümör, görmeyi sağlayan optik sinirlere baskı yaptığı için zamanla görme kaybına neden olabilirdi.
Hibbert, yaklaşık 18 ay önce öğle arasında yaptığı yürüyüşlerden birinde yolda bilincini kaybederek nöbet geçirdi. Yapılan beyin taramasında, hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi.
Hipofiz bezi, büyüme, metabolizma, kan basıncı ve vücut sıcaklığının düzenlenmesi gibi hayati işlevlerde rol oynayan hormonları salgılıyor. Tümörün, beyne kan taşıyan karotid arterlere ve görmeden sorumlu optik sinirlere yakın olması ameliyatı riskli hale getiriyordu.
Yapay zeka ameliyat sırasında cerrahlara rehberlik etti
University College London Hastanesi'nde gerçekleştirilen ameliyatta cerrahlar, burundan ilerletilen ince bir kamera olan endoskop kullanarak kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Tümörün damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunması nedeniyle en güvenli çıkarma noktasının belirlenmesi kolay değildi.
Bu aşamada geliştirilen yapay zeka sistemi devreye girdi. Sistem, ameliyatın canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Böylece cerrahlara tümörün çıkarılması sırasında hangi alanların daha güvenli olduğu konusunda anlık bilgi sağladı.
Araştırmacılar, sistemi yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosu üzerinde eğitti. Görüntülerde damar ve sinirlerin konumları tek tek işaretlenerek yapay zekanın önemli anatomik yapıları tanıması sağlandı.
Cerrahların kullandığı sistem, cep telefonlarındaki yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor ancak yüz yerine beynin önemli ve çoğu zaman doğrudan görülemeyen anatomik yapılarını tanıyor.
'Hayatımı bana geri verdi'
Ameliyatın ardından Hibbert'in görmesinde belirgin iyileşme görüldü. Hibbert, ameliyat sonrası gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaşmış gibi hissettiğini ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi.
Ameliyattan sonraki sekiz hafta içinde görmesinin birkaç günde bir daha da iyileştiğini belirten Hibbert, enerjisinin geri geldiğini ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını ifade etti.
Hibbert, "Hayatımı bana geri verdi" dedi.
Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.