Web’in mucidi Tim Berners-Lee, bugün internetin geldiği noktaya bakınca büyük bir hayal kırıklığı yaşadığını açıkça dile getiriyor. Ona göre internet; ticarileşme, tekelleşme ve algoritmik çıkarlar nedeniyle demokratik bir güç olmaktan uzaklaştı ve bağımlılık ile dezenformasyon üreten bir yapıya dönüştü.
Ancak Berners-Lee’ye göre tablo umutsuz değil. “Düzeltmek için hâlâ geç değil” diyerek yeni bir mücadele başlatmış durumda.
temel sorun ne?- İnternetin kontrolü birkaç büyük teknoloji şirketinin elinde toplandı.
- Kullanıcı verileri bireylerin değil, platformların mülkiyetinde.
- Algoritmalar kamusal faydadan çok kâr ve dikkat ekonomisi üzerine kurulu.
çözüm olarak ne öneriyor?Veri egemenliğinin bireylere geri verilmesi:
- “Solid” adlı projeyle, tıbbi kayıtlar, sosyal medya verileri ve kişisel bilgiler merkezi platformlarda değil, kullanıcının kendi dijital alanında tutulacak.
Seçimli paylaşım:
- Kullanıcı, hangi veriyi kiminle ve ne kadar süreyle paylaşacağını kendisi belirleyecek.
Platform bağımsızlığı:
- Hizmetler veriye değil, kullanıcının verdiği izne bağlı çalışacak.
yapay zekâ uyarısıBerners-Lee’nin en sert eleştirilerinden biri yapay zekâ alanına yönelik. AI çalışmalarının kapalı kapılar ardında, yalnızca kâr odaklı şirketler tarafından yürütülmesini tehlikeli buluyor. Ona göre:
- Yapay zekâ geliştirme süreçleri şeffaf olmalı
- Bilim insanlarının denetiminde ilerlemeli
- CERN örneğinde olduğu gibi, insanlığın ortak yararını gözeten uluslararası yapılar kurulmalı
Aksi halde internetin geçmişte yaşadığı güç yoğunlaşması, yapay zekâda çok daha büyük sonuçlar doğurabilir.