İran’da Aralık 2025'te başlayan protestolar ve bu protestoların yankıları sürüyor. ABD’nin bölgeye 'USS Abraham Lincoln uçak gemisi görev grubunu' göndermesinin ardından, İran’a yönelik olası bir askeri müdahale ihtimali yeniden gündeme geldi. Tüm bu yaşanan gelişmeler, İran’la 560 kilometrelik bir sınıra sahip olması nedeniyle Türkiye’yi de yakından ilgilendiriyor. Peki, Türkiye olası bir olumsuz senaryoda ne gibi önlemler alabilir?
İran’da Aralık 2025’te başlayan protestolar, kısa süre içerisinde ülke geneline yayılmış; güvenlik güçlerinin ölümcül müdahalesinin ardından binlerce kişi hayatını kaybetmişti. ABD Başkanı Trump, yaşananların ardından ilk açıklamasında İran’a müdahale sinyali vermiş, daha sonra ise İran içindeki idamların durdurulduğunu söyleyerek durumu izlediklerini ifade etmişti. The Washington Post’a konuşan savunma kaynakları, ABD Başkanı Donald Trump ve danışmanlarının, İran'a yönelik olası askeri müdahaleyi değerlendirmeye devam ettiğini belirtmişti. Kaynaklara göre Trump, bu ayın başlarında İran'a yönelik saldırıları onaylamıştı, ancak 14 Ocak'ta bazı danışmanları ve Orta Doğulu liderler, ABD’nin bölgede yeteri kadar askeri güç bulundurmadığını ve bu sebeple İran’ın olası bir misillemesine karşı konulmasının zor olabileceği uyarısında bulununca bu fikirden vazgeçti. Orta Doğu bölgesine takviye savaş uçağı ve savaş gemilerinin gelmesiyle beraber gözler İran’a döndü.
The New York Times’ta yer alan habere göre Başkan Trump, İran hükümetinin en zayıf olduğu dönemlerden birinde olduğuna ilişkin çok sayıda istihbarat raporu aldı. Buna göre İran hükümetinin iktidar üzerindeki kontrolü, Şah'ın 1979 devriminde devrilmesinden bu yana en zayıf noktada. Trump’a sunulan raporlara göre geçen yılın sonlarında başlayan protestolar, özellikle İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'e desteğin güçlü olduğu düşünülen bölgelerde de sıçrayınca hükümet içindeki bazı unsurların mevcut yönetim şeklinin devamına ilişkin inançlarını ciddi şekilde sarstı.
TÜRKİYE SINIRDA ÖNLEMLERİ ARTTIRDI
ABD’nin İran’a yönelik olası müdahalesinin Orta Doğu’da ciddi sorunlara yol açabileceğini düşünen çok sayıda ülkenin Trump’ı ikna etmeye çalıştığı gündeme gelmişti. Konu hakkında Al Jazeera’ya konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran’a yönelik müdahalenin yanlış olduğunu ifade ederek, “İran'a saldırmak yanlıştır. Savaşı yeniden başlatmak yanlıştır. Siz müzakereye başladığınızda, İran nükleer dosya üzerinde yeniden müzakere etmeye hazır." diye konuştu. Fidan, “Amerikalılara her zaman tavsiyem şu oldu, İran'la dosyaları tek tek kapatın, nükleerle başlayın, kapatın, sonra diğerlerine geçin. Hepsini bir bütün içinde sunarsanız, İranlı dostlarımızın hazmetmesi ve işlemesi çok zor olur, hatta bazen küçük düşürücü görünebilir. Bunu sadece kendilerine değil, liderliğe de anlatmak çok zor olur. Eğer işleri daha tolere edilebilir hale getirebilirsek, bunun yardımcı olacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı. Dışişleri Bakanı Fidan, daha önce de Türkiye’nin İran'a yönelik her türlü yabancı müdahaleye karşı olduğunu belirterek, ABD hükümetini krizi diplomatik kanallar aracılığıyla çözmeye çağırmıştı.