Tom Barrack: Şah’ı da Humeyni’yi de biz getirdik

Tom Barrack, Mario Nawfal’a verdiği röportajdan paylaşılan görüntüde, ABD’nin İran’da üç kez yönetim değişikliğine yol açtığını söyleyerek Şah ve Humeyni’nin iktidara gelişini Washington’a bağladı. Barrack’ın sözleri tarihsel açıdan tartışma yarattı. ABD’nin 1953’teki darbede rolü ve Şah’ın yeniden iktidara dönmesi belgelenmiş olsa da, mevcut tarihsel kaynaklar ABD’nin Humeyni’yi iktidara yerleştirdiğini doğrulamıyor.

 

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack, İran’da rejim değişikliği konusunu değerlendirdiği röportajda, “Şah’ı biz yerleştirdik. 1979’da Humeyni’yi biz yerleştirdik. Şah’ı biz devirdik” ifadelerini kullandı.

 

Barrack, sözlerini İran halkının zaman içinde kendi yönetimini değiştirebileceğini anlatırken söyledi. Röportajdan paylaşılan görüntüde, “Üç kez değiştirdik, değil mi?” diyerek Şah ve Ayetullah Ruhullah Humeyni dönemlerine atıfta bulundu.

 

Barrack’ın sözleri tarihsel doğruluk bakımından tartışmalı. ABD ve Birleşik Krallık’ın 1953’te İran Başbakanı Muhammed Musaddık’ı deviren darbede rol aldığı ve Muhammed Rıza Pehlevi’nin iktidarının yeniden güçlendiği belgelenmiş durumda. Ancak 1979’da Şah’ı deviren İran Devrimi, Humeyni’nin önderliğindeki İran içindeki kitlesel hareketle gerçekleşti. Erişilebilen tarihsel kaynaklar, ABD’nin Humeyni’yi iktidara yerleştirdiği iddiasını doğrulamıyor.