Ukrayna'nın rafineri saldırıları Rusya'da yakıt krizini büyüttü

Rusya'da akaryakıt tedarikindeki sorunlar, Ukrayna'nın petrol rafinerilerine düzenlediği uzun menzilli saldırılarla derinleşiyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, yakıt sıkıntısının nedenleri arasında saldırılarda zarar gören rafinereleri gösterdi. Moskova yönetimi iç piyasayı korumak amacıyla benzin ihracatına yönelik yasağı 31 Ocak 2027'ye kadar uzatırken bazı bölgelerde tedarik sorunları sürüyor.

Ukrayna'nın Rusya'nın petrol rafinerileri ve enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları, ülkenin akaryakıt piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor. Rus yetkililer de rafinerilerdeki üretim kayıplarının ülkede yaşanan yakıt sıkıntısında etkili olduğunu kabul ediyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, temmuz ayında bazı rafinerilerin Ukrayna saldırılarının ardından onarım nedeniyle kısmen devre dışı kaldığını ve bunun yakıt arzında sorunlara yol açtığını söyledi.

Rusya benzin ihracatını sınırladı

Moskova yönetimi iç piyasadaki arzı korumak amacıyla akaryakıt ihracatına yönelik tedbirlerini genişletti. Rus hükümetinin 30 Temmuz'da duyurduğu kararla benzin ihracatındaki geçici yasak 31 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Dizel, denizcilik yakıtları ve bazı diğer petrol ürünlerinde ise üreticilere yönelik kısıtlamaların 1 Eylül'den itibaren kaldırılması kararlaştırıldı.

Novak, temmuz sonunda yaptığı değerlendirmede piyasadaki durumun kademeli olarak istikrara kavuştuğunu ancak özellikle Sibirya'nın bazı bölgelerinde sorunların devam ettiğini söyledi. Rus hükümeti, ihracat kısıtlamalarının iç akaryakıt piyasasında istikrarın korunmasını amaçladığını belirtiyor.

Ağustosta rafinerilere saldırılar sürdü

Ukrayna'nın saldırıları ağustos ayında da devam etti. Reuters'ın sektör kaynaklarına dayandırdığı habere göre, 11 Ağustos'ta insansız hava aracı saldırısına uğrayan Orenburg bölgesindeki Orsk petrol rafinerisinde üretim durduruldu. Yıllık 5,76 milyon ton işleme kapasitesine sahip tesis, Ukrayna sınırından yaklaşık 1.900 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

13 Ağustos'ta ise Rusya'nın Başkurdistan bölgesindeki Gazprom Neftekhim Salavat tesisi Ukrayna insansız hava araçlarının hedefi oldu. AP'nin aktardığına göre saldırı tesiste yangına neden oldu. Salavat kompleksi, Rusya'nın büyük petrol ve petrokimya tesisleri arasında yer alıyor.

Ukrayna, saldırıların Rusya'nın savaş kapasitesini ve enerji gelirlerini azaltmayı amaçladığını belirtiyor. Petrol ve doğal gaz gelirleri Rusya'nın federal bütçesinin önemli kalemlerinden biri olmayı sürdürürken rafineriler aynı zamanda benzin ve dizel gibi ürünlerin iç piyasaya ve askerî lojistiğe sağlanmasında kritik rol oynuyor.

Akaryakıt sorunu bazı bölgelere yansıdı

Sorunun yalnızca rafineri üretimiyle sınırlı kalmadığına ilişkin işaretler de bulunuyor. Rus hükümeti ihracat kısıtlamalarını sürdürürken Novak, bazı bölgelerde yakıt piyasasının henüz tamamen istikrara kavuşmadığını açıkça ifade etti.

Bununla birlikte “Rusya genelinde akaryakıt kalmadı” şeklinde bir değerlendirme doğru değil. Doğrulanabilen bilgiler, bazı bölgelerde tedarik sıkıntıları yaşandığını, rafineri kapasitesinin saldırılardan etkilendiğini ve hükümetin iç piyasayı desteklemek için ihracat kısıtlamalarına başvurduğunu gösteriyor. Bu nedenle gelişmenin “Rusya'da akaryakıt krizi büyüyor” şeklinde aktarılması mümkün olmakla birlikte krizin ülkenin her bölgesinde aynı ölçekte yaşandığı sonucu çıkarılmamalı.

Rusya'nın Ukrayna enerji altyapısına yönelik saldırıları da savaş boyunca devam ediyor. Dolayısıyla enerji tesislerinin hedef alınması iki tarafın da uyguladığı savaş stratejisinin önemli unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.

Kaynak: Reuters, Associated Press, Interfax
Derleme: OGÜNhaber GPT