Yüksek faiz oranları ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler nedeniyle konut satışları gerilerken, kentsel dönüşüm kapsamında evlerini boşaltan binlerce ailenin kiralık konut arayışına girmesi talebi artırdı.
Türkiye gazetesinin haberine göre, arzın yetersiz kalmasıyla birlikte kiralık konut piyasasında dengeler büyük ölçüde ev sahipleri lehine değişti. Daha önce kimlik, depozito ve ilk kira bedeliyle tamamlanan kiralama sürecinde, bugün kiracı adaylarından finansal durumları ve özel yaşamlarına ilişkin çok sayıda bilgi talep ediliyor.
Maaş bordrosundan kredi kartı limitine kadar belge isteniyorSektör temsilcilerine göre özellikle yüksek kira bedelli konutlarda bazı ev sahiplerinin talepleri, adeta bir kredi değerlendirme sürecini andırıyor.
Kiracı adayının yalnızca mesleği değil, aynı iş yerinde ne kadar süredir çalıştığı da sorgulanıyor. Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, Findeks kredi notu ve hatta kredi kartı limit bilgisi talep edilebiliyor.
Bazı ilanlarda ise bir yıllık peşin kira, devlet memuru kefil ve yüksek depozito beklentileri de kiralama şartları arasında yer alıyor.
Eski ev sahibi referansı ve sosyal medya incelemesiKiracı seçiminde öne çıkan uygulamalardan biri de eski ev sahibi referansı oldu.
İşe alım süreçlerini andıran bu uygulamada, kiracı adayından daha önce oturduğu evin sahibiyle iletişime geçilmesine izin vermesi bekleniyor. Ev sahipleri bu yolla adayın ödeme alışkanlıkları, komşularıyla ilişkileri ve evi nasıl kullandığı hakkında bilgi edinmeye çalışıyor.
Bunun yanı sıra bazı emlak danışmanları, ev sahiplerinin sözleşme öncesinde adayların sosyal medya hesaplarını da incelediğini belirtiyor. Adayın evcil hayvan besleyip beslemediği, evden çalışma düzeni, kalabalık organizasyonlar yapıp yapmadığı ve yaşam tarzına ilişkin paylaşımları değerlendirme kriterleri arasında yer alabiliyor.
Uzman: Güven problemi zirveye çıktıPiyasadaki değişimi değerlendiren gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, yaşanan süreci şu sözlerle anlattı:
"Eskiden mal sahipleri için sadece düzenli bir gelir beyanı yeterliyken, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven problemini zirveye taşıdı. Artık mülk sahipleri, evlerini bir yatırım aracı olarak güvence altına almak istiyor ve sıfır riskle hareket etmeye çalışıyor. Kentsel dönüşümle birlikte artan talep de ev sahiplerinin elini güçlendirdi. Arzın bu kadar kısıtlı olduğu bir ortamda, ne yazık ki kuralları tamamen mal sahibi koyar hâle geldi."
Ev sahiplerinin en sık talep ettiği belgelerBazı ev sahiplerinin kiracı adaylarından istediği bilgi ve belgeler şöyle sıralanıyor:
- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü
- Banka hesap hareketleri
- Findeks kredi notu ve kredi kartı limit bilgisi
- Devlet memuru kefil ile kefilin gelir belgeleri
- Önceki ev sahibinden referans
- Birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira
- Yüksek depozito
- Evcil hayvan bulunmadığına ilişkin taahhütname