Azerbaycan'da okul kıyafetlerine ilişkin yeni düzenlemeler, başörtülü öğrencilerin ve bazı öğretmenlerin okullara alınmaması nedeniyle protestolara yol açtı. Bakü, Sumgayıt ve Celilabad'da öğrenciler ile veliler uygulamaya tepki gösterirken bazı okullarda ders boykotları yaşandı. Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, olaylarla bağlantılı 37 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Yönetmelikte başörtüsü açıkça yasaklanmasa da uygulama, eğitim hakkı ve inanç özgürlüğü tartışmalarını beraberinde getirdi.
Azerbaycan'da kamu okullarında uygulanan yeni kıyafet düzenlemeleri, başörtülü kız öğrencilerin derslere alınmadığı yönündeki haberlerin ardından ülke genelinde tartışmalara ve protestolara yol açtı. Başkent Bakü, Sumgayıt ve Celilabad başta olmak üzere farklı bölgelerde veliler ve öğrenciler uygulamaya tepki gösterdi. Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim 2026'da yaptığı açıklamada, okul kıyafeti kurallarıyla bağlantılı olaylar nedeniyle 37 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Başörtülü öğrenciler okul kapılarından çevrildi
Azerbaycan Bakanlar Kurulu, 21 Eylül 2026'da devlet okullarındaki öğrencilerin kıyafetlerine ilişkin yönetmelikte değişikliğe gitti.
Yeni düzenlemeyle okul üniformasının bütünlüğünü bozan ve eğitimin laiklik ilkesine uygun görülmeyen ek kıyafet unsurlarının kullanılmasına izin verilmeyeceği belirtildi.
Yönetmelikte başörtüsünü doğrudan yasaklayan bir ifade yer almamasına rağmen bazı okul yönetimlerinin düzenlemeyi başörtüsü yasağı olarak uyguladığı bildirildi.
Sumgayıt ve Celilabad'dan gelen haberlerde, başörtülü kız öğrencilerin okul binalarına ve dersliklere alınmadığı aktarıldı.
Celilabad'daki 7 numaralı okulda eğitim gördüğünü belirten bir öğrenci, başörtüsü nedeniyle derslere katılmasına izin verilmediğini öne sürdü.
Öğrenciler arkadaşlarına destek verdi
Okul girişlerinde yaşanan olayların ardından veliler uygulamaya karşı protestolar düzenledi.
Bakü'nün Balahanı yerleşimindeki 69 numaralı okul önünde toplanan göstericiler, başörtüsünün eğitime engel olmadığını vurgulayan pankartlar taşıdı.
Bazı okullarda öğrencilerin, başörtüsü nedeniyle derslere alınmayan arkadaşlarına destek amacıyla dersleri boykot ettiği bildirildi.
Sosyal medyada yayılan görüntülerde, öğrencilerin okul önlerinde toplandığı ve bazı öğretmenlerle öğrencilerin duygusal anlar yaşadığı görüldü.
Ancak sosyal medyada paylaşılan bütün görüntülerin çekildiği yer ve tarih bağımsız olarak doğrulanamadı.
Öğretmenlere yönelik kıyafet kuralları da tartışılıyor
Azerbaycan yönetimi, 6 Ekim 2026'da öğretmenlerin kıyafetlerine ilişkin yeni düzenlemeleri de kabul etti.
Eğitim çalışanlarının kıyafetlerinin laik eğitim ilkesine uygun olması gerektiğini belirten düzenlemenin ardından bazı başörtülü öğretmenlerin başörtülerini çıkarmaları veya görevlerinden ayrılmaları yönünde uyarıldıkları iddia edildi.
Al Jazeera'ya konuşan öğretmen Zahra Hasanova, başörtüsünün kişisel tercihi olduğunu belirterek uygulamadan duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Başörtüsü nedeniyle eğitim faaliyetlerinden uzaklaştırıldıklarını söyleyen öğretmenlerin açıklamaları, tartışmanın yalnızca öğrencilerle sınırlı olmadığını ortaya koydu.
İçişleri Bakanlığı 37 kişinin gözaltına alındığını duyurdu
Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, 12 Ekim'de yaptığı açıklamada okul kıyafeti kurallarının uygulanması sırasında kamu düzenini bozan olaylar yaşandığını bildirdi.
Bakanlık, Bakü'de bazı kişilerin okul çalışanlarıyla çatışmaya girdiğini, eğitim kurumlarına zarar verdiğini ve okul faaliyetleriyle ulaşımı engellemeye yönelik girişimlerde bulunduğunu ileri sürdü.
Olaylarla bağlantılı 37 kişinin gözaltına alındığı açıklandı.
Yerel basında, Bakü'nün Karadağ ilçesinde bir okul müdürüne ait aracın ateşe verildiği, Yasamal ilçesinde ise bir okula yönelik kundaklama girişiminde bulunulduğu bildirildi.
Yetkililer, kamu düzenini bozduğu iddia edilen kişiler hakkında adli işlemlerin başlatıldığını duyurdu.
Eğitim hakkı ve inanç özgürlüğü tartışması büyüyor
Yaşanan gelişmeler, Azerbaycan'da laik eğitim anlayışı ile din ve vicdan özgürlüğünün sınırları konusunda tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Uygulamaya karşı çıkan veliler ve insan hakları savunucuları, başörtüsü tercihinin öğrencilerin eğitim hakkından yararlanmasına engel olmaması gerektiğini savunuyor.
Azerbaycan makamları ise düzenlemenin okul üniformalarında birlik sağlamak ve devlet eğitim kurumlarının laik niteliğini korumak amacıyla hazırlandığını belirtiyor.
Bakü Şehir Eğitim İdaresinin 22 Eylül'de yayımladığı resmî açıklamada, kıyafet kurallarına uyum konusunda ortaya çıkabilecek meselelerin okulların pedagojik kurulları tarafından değerlendirileceği ifade edildi.
Türkiye'de de protestolar düzenlendi
Azerbaycan'daki gelişmelere yönelik tepkiler ülke sınırlarını aştı.
Türkiye'de bazı gruplar, Azerbaycan'ın İstanbul Başkonsolosluğu önünde protesto düzenleyerek uygulamanın yeniden değerlendirilmesini istedi.
Başörtüsü konusunda başlayan tartışma, öğrencilerin eğitim hakkı ve öğretmenlerin çalışma koşullarına ilişkin taleplerle uluslararası gündeme taşındı.
Azerbaycan yönetiminin uygulamada değişikliğe gidip gitmeyeceğine ilişkin kesinleşmiş yeni bir karar ise açıklanmadı.
Kaynak: Azerbaycan Bakanlar Kurulu, Azerbaycan İçişleri Bakanlığı, Bakü Şehir Eğitim İdaresi, APA, Al Jazeera, Diken, Medyascope, JAMnews
Derleme: OGÜNhaber GPT