AJANSLAR -
Mısır'ın bugün kurak çöllerle kaplı olan Abu-Tartur Platosu'nda, milyonlarca yıl önce bölgeyi kaplayan denizin zengin ekosistemine ilişkin önemli kanıtlar ortaya çıkarıldı.
Paleontologlar, Duwi Formasyonu'ndaki fosfat tabakalarında köpekbalıklarına ait 14 fosil diş buldu. Araştırmacılar, dişlerin 5 farklı soyu tükenmiş köpekbalığı türüne ait olduğunu belirledi.
Daha önce aynı bölgede 2 köpekbalığı türü tespit edilmişti. Yeni bulgularla birlikte Abu-Tartur'daki fosil tabakasında kayda geçen köpekbalığı türlerinin sayısı en az 7'ye yükseldi.
Araştırmanın sonuçları Cretaceous Research dergisinde yayımlandı.
Mısır'ın çölleri bir zamanlar denizdi
Kretase döneminde, yaklaşık 145 ila 66 milyon yıl önce, Dünya bugünkünden çok daha sıcak bir iklime sahipti. Deniz seviyelerinin yüksek olması nedeniyle günümüzde kara olan birçok bölge, aralarında Kuzey Afrika'nın da bulunduğu, denizlerle kaplıydı.
Araştırmacılara göre Abu-Tartur'daki geniş fosfat yatakları, o dönemde bölgede bulunan denizin yalnızca kalıntılarını değil, aynı zamanda yüksek verimlilikteki deniz ekosisteminin izlerini de koruyor.
Yeni keşfedilen köpekbalığı dişleri arasında uzun ve ince, geniş ve tırtıklı, belirgin şekilde kıvrık ve yanlarında küçük diş benzeri çıkıntılar bulunan örnekler yer aldı.
Araştırmacılar, bu özelliklere dayanarak fosilleri Cretalamna, Scapanorhynchus, Serratolamna ve Squalicorax cinslerine ait beş farklı türe bağladı.
Bunlardan Serratolamna cf. serrata ve Squalicorax bassanii, Mısır'da ilk kez kayda geçirildi.
Uzun ve iğne benzeri dişlere sahip Scapanorhynchus cf. raphiodon ise özellikle dikkat çekti. Araştırmacılar bunun Afrika'da bilinen ilk örnek olabileceğini ve fosil kayıtlarındaki en genç örneklerden birini temsil edebileceğini belirtti.
Köpekbalıkları neden bu bölgede toplanıyordu?
Bilim insanlarına göre bölgedeki zenginliğin arkasında derin sulardan yükselen besin açısından zengin akıntılar bulunuyor olabilir.
Bu akıntılar fosfor ve diğer besinleri yüzeye taşıyarak planktonların yoğun şekilde çoğalmasını sağlamış, planktonlar da küçük balıklar ve omurgasızlar için besin kaynağı oluşturmuş olabilir.
Böylece farklı köpekbalığı türlerinin de dahil olduğu zengin bir besin ağı ortaya çıkmış olabilir.
Ancak araştırmacılar, bulunan dişlerin aynı anda yaşamış ve aynı olayda ölmüş 7 farklı köpekbalığı türünün "mezarlığını" temsil etmediğine dikkat çekti.
Bölgede tortul birikiminin düşük olması nedeniyle fosfat tabakasındaki dişlerin farklı dönemlerde ve farklı ekolojik alanlarda yaşamış köpekbalıklarının zaman içinde biriken kalıntıları olduğu değerlendiriliyor.
Araştırmacılara göre bulgular, Geç Kretase döneminde Kuzey Afrika'nın denizle kaplı bölgelerinde köpekbalıkları açısından zengin ekosistemlerin yaygın olduğunu gösteren kanıtlara katkı sağladı.
