ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Rus dizelinin küresel piyasalara arzını öngören anlaşma, Avrupa Birliği'nde tepkiyle karşılandı. AB dışişleri bakanları, anlaşmanın Rusya üzerindeki ekonomik baskıyı zayıflatabileceğini belirterek yaptırımların sürdürüleceğini açıkladı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Ukrayna'daki savaşın sona ermesi için Moskova üzerindeki baskının artırılması gerektiğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında varılan Rus dizelinin uluslararası piyasalara sunulmasına yönelik anlaşma, Avrupa Birliği'nde (AB) ciddi endişelere yol açtı. Lüksemburg'da 12 Ekim 2026'da bir araya gelen AB dışişleri bakanları, Washington yönetiminin kararına rağmen Rusya'ya yönelik ekonomik yaptırımların sürdürüleceğini ve Ukrayna'ya desteğin artırılması gerektiğini bildirdi.
Rusya milyonlarca ton dizel sağlayacak
Trump, 9 Ekim'de Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinin ardından Rusya'nın ABD ve küresel piyasalara dizel yakıt sağlayacağını duyurdu.
Açıklanan plana göre Rusya, ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde dizeli piyasaya sunacak. Kasım ayında 500 bin tonluk ilave arz gerçekleştirilmesi, ardından 1 milyon tonluk yeni bir sevkiyat yapılması öngörülüyor.
Washington yönetimi, anlaşmanın uygulanabilmesi amacıyla Rus dizeline yönelik bazı yaptırımlara Nisan 2027'ye kadar geçici muafiyet tanıdı.
ABD yönetiminin küresel enerji piyasalarındaki arzı artırarak yükselen yakıt fiyatlarını düşürmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Kaja Kallas: Rusya üzerindeki baskı artırılmalı
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Lüksemburg'daki toplantı öncesinde yaptığı açıklamada Rusya'ya yönelik yaptırımların gevşetilmesine karşı çıktı.
Kallas, savaşın sona erdirilmesi için Moskova üzerindeki ekonomik ve siyasi baskının artırılması gerektiğini belirterek ABD'nin Avrupa'nın en büyük müttefiki olduğunu, ancak Rusya'ya karşı ortak tutumun korunmasının önem taşıdığını ifade etti.
Rus dizeline yönelik yaptırımların askıya alınmasının Moskova'ya savaşını sürdürmek için ilave gelir sağlayabileceğine dikkat çeken Kallas, Avrupa'nın baskıyı azaltmayacağını vurguladı.
Avrupa ülkelerinden Washington'a eleştiri
İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee, Trump-Putin anlaşmasını endişe verici olarak değerlendirerek Rusya'ya yönelik yaptırımların devam ettirilmesi gerektiğini söyledi.
McEntee, Moskova üzerindeki baskının artırılmasının yanı sıra ABD ile diplomatik iletişim kanallarının korunmasının da önemli olduğunu belirtti.
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ise anlaşmadan duyduğu rahatsızlığı dile getirerek yürürlüğe girmemesini umduğunu ifade etti.
Stenergard, Avrupa ülkelerinin dondurulmuş Rus varlıklarından yararlanarak Ukrayna'ya sağlanan askerî ve mali desteği artırması gerektiğini savundu.
Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys de anlaşmanın transatlantik birlik açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
AB yaptırımları sürdürme kararlılığında
Avrupa Komisyonu, 12 Ekim'de yaptığı açıklamada Rusya'ya yönelik yaptırımların yürürlükte kalacağını ve uygulanmaya devam edeceğini bildirdi.
Komisyon yetkilileri, AB'nin Rus fosil yakıtlarına bağımlılığını sona erdirme politikasından vazgeçmediğini belirterek yeni yaptırım çalışmalarının da sürdüğünü açıkladı.
AB dışişleri bakanlarının toplantısında Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı desteklemekle suçlanan kişi ve kuruluşlara yönelik geniş kapsamlı yeni yaptırım listesi de gündeme geldi.
Ukrayna'ya destek çağrısı
Avrupalı yetkililer, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının devam ettiği bir dönemde enerji gelirlerini artırabilecek düzenlemelerin Moskova üzerindeki ekonomik baskıyı zayıflatabileceğini düşünüyor.
Özellikle kış ayları yaklaşırken Ukrayna'nın enerji altyapısının korunması ve ülkeye sağlanan mali ve askerî desteğin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Anlaşma, ABD ile Avrupa Birliği arasında Rusya'ya yönelik yaptırımların uygulanması konusunda görüş ayrılıklarını da görünür hâle getirdi.
AB yönetimi, Washington'un aldığı kararlardan bağımsız olarak Rusya'ya yönelik yaptırım politikasını sürdürme ve Ukrayna'nın desteklenmesi konusunda kararlı olduğunu bildirdi.
Kaynak: Reuters, Anadolu Ajansı, Euronews, Avrupa Komisyonu, Associated Press
Derleme: OGÜNhaber GPT
