Dünyanın en büyük varlık yönetim şirketlerinden BlackRock, 30 Haziran 2026 itibarıyla 15,3 trilyon dolarlık varlık yönetiyor. SEC’ye sunulan son 13F bildirimlerinde Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon ve Alphabet en büyük pozisyonlar arasında yer aldı. Şirketin büyüklüğü ve Aladdin teknoloji platformunun finans sektöründeki yaygınlığı, büyük varlık yöneticilerinin piyasalardaki etkisine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıyor.
BlackRock’ın yönettiği toplam varlık miktarı 2026’nın ikinci çeyreği sonunda 15,3 trilyon dolara ulaştı. Şirketin 15 Temmuz'da açıkladığı finansal sonuçlara göre son 12 aydaki net para girişi 868 milyar dolar olurken yalnızca yılın ilk yarısındaki net giriş 321 milyar dolar olarak kaydedildi.
Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna sunduğu 13F bildirimi de BlackRock’ın ABD sermaye piyasalarındaki geniş pozisyonlarını ortaya koydu. 30 Haziran 2026 dönemini kapsayan bildirim SEC tarafından 7 Ağustos'ta kabul edildi.
Kamuya açık 13F verilerinin analizine göre BlackRock’ın raporlanan pozisyonlarının toplam değeri yaklaşık 6,7 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Nvidia yaklaşık 388,6 milyar dolarlık pozisyonla listenin başında yer alırken şirketin portföydeki ağırlığı yüzde 5,8 civarında hesaplanıyor. Apple yaklaşık 336,5 milyar dolar, Microsoft 226,6 milyar dolar ve Amazon yaklaşık 178,4 milyar dolarlık pozisyonlarla öne çıkıyor. Alphabet hisseleri de şirketin en büyük yatırımları arasında yer alıyor.
13F portföyü ile toplam varlık büyüklüğü aynı değil
BlackRock’ın 6,7 trilyon dolarlık 13F portföyü ile şirketin 15,3 trilyon dolarlık toplam yönetilen varlık büyüklüğü birbirinden farklı kavramlar.
13F bildirimleri belirli ABD menkul kıymetlerindeki raporlanabilir pozisyonları gösterirken BlackRock’ın toplam yönetilen varlık büyüklüğü tahvil, ETF, para piyasası ürünü, alternatif yatırım ve diğer varlık sınıflarını da kapsıyor.
Bu nedenle 13F verilerindeki hisselerin tamamının BlackRock’ın kendi adına yaptığı yatırımlar olarak değerlendirilmesi de doğru değil. BlackRock büyük ölçüde müşterileri adına fon ve portföy yönetiyor.
Aladdin finans sektörünün önemli altyapılarından biri
Şirketin etkisini artıran unsurlardan biri de Aladdin adı verilen yatırım ve risk yönetimi teknolojisi.
BlackRock, Aladdin'ı kamu ve özel piyasalardaki portföylerin yatırım sürecini, risk analizlerini ve operasyonlarını ortak bir veri altyapısında birleştiren teknoloji platformu olarak tanımlıyor. Aladdin Risk sistemi 5 binden fazla çoklu varlık risk faktörünü izliyor ve günlük yüzlerce risk ve maruziyet metriğini değerlendiriyor.
Bununla birlikte BlackRock'ın piyasaların “kurallarını koyduğu” veya küresel ekonomiyi “yönettiği” yönündeki ifadeler nesnel finansal göstergeler değil, şirketin büyüklüğüne ilişkin yorumlar olarak değerlendiriliyor.
Büyük varlık yöneticilerinin etkisi tartışılıyor
BlackRock'ın büyümesi aynı zamanda büyük kurumsal yatırımcıların şirket yönetimleri ve rekabet üzerindeki etkisine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Harvard Üniversitesi hukuk profesörü Einer Elhauge, rakip şirketlerde aynı büyük yatırımcıların önemli hisselere sahip olmasını ifade eden “yatay hissedarlığın” bazı yoğunlaşmış sektörlerde rekabeti azaltabileceğini savunuyor. Elhauge, bu tür ortak hissedarlıkların rekabet hukuku açısından incelenmesi gerektiğini ileri sürüyor.
Strive'ın kurucularından Vivek Ramaswamy da geçmişte BlackRock, Vanguard ve State Street gibi büyük varlık yöneticilerinin şirketler üzerindeki etkisini ve çevresel, sosyal ve yönetişim politikalarına ilişkin tutumlarını eleştirdi.
Ancak bu şirketlerin birlikte bir “kartel” oluşturduğu yönünde kesinleşmiş hukuki bir tespit bulunmuyor. Büyük fonların ortak hissedarlığının rekabet üzerindeki etkileri akademisyenler, düzenleyiciler ve piyasa katılımcıları arasında tartışılmaya devam ediyor.
Diğer taraftan pasif yatırım ürünlerini savunanlar, endeks fonları ve ETF'lerin yatırım maliyetlerini önemli ölçüde düşürdüğüne dikkat çekiyor. BlackRock'ın iShares verilerine göre şirketin temel hisse ETF'lerinin ortalama gider oranı Mart 2026 itibarıyla yüzde 0,05 seviyesinde bulunuyor.
Kaynak: BlackRock, SEC, Harvard Law School, iShares, Washington Post
Derleme: OGÜNhaber GPT
