Mücbir sebep ilanı
Saldırılar, küresel petrol ve LNG arzının yüzde 20'sinden sorumlu olan dünyanın en önemli petrol arteri Hürmüz Boğazı'nı tıkadı. Analistler, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'ın da petrol depoları biter bitmez üretimi kısmak zorunda kalacağını öngörüyor. KPC, Reuters tarafından görülen bir ticaret bildirimine göre Orta Doğu'daki çatışma nedeniyle ham petrol üretimi ve rafinaj verimini azaltma kararı aldıktan sonra mücbir sebep ilan ettiğini duyurdu. Ulusal petrol şirketi üretimi ne kadar azaltacağını açıklamadı. Şubat ayında Kuveyt günde yaklaşık 2,6 milyon varil ham petrol üretti.
Azaltımın ihtiyati tedbir olduğunu ve durum geliştikçe gözden geçirileceğini ve koşullar izin verdiğinde üretim seviyelerini eski haline getirmeye hazır kaldığını söyledi. KPC'nin açıklamasında İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin güvenli geçişine yönelik açık tehditleri, İran'ın Kuveyt'e yönelik devam eden saldırıları ve Arap Körfezi'nde ham petrol ve petrol ürünleri taşıyacak gemilerin "neredeyse tamamen yokluğu" nedeniyle bu kararı aldığını belirtti.
KPC, petro-kimyasal üretimi için bir hammadde olan büyük bir nafta ihracatçısı ve kuzeybatı Avrupa'ya jet yakıtı ihracatçısı konumunda bulunuyor.
ABD için kırılganlık anlamına geliyor
Orta Doğu'daki çatışmanın bir hafta içinde sona ermesi halinde bile tedarikçilerin hasarlı tesislerle boğuşması, lojistik aksamaları, nakliyeye yönelik artan risklerle mücadele etmesi nedeniyle dünya genelindeki tüketicileri ve işletmeleri haftalarca veya aylarca yüksek yakıt fiyatlarıyla karşı karşıya bırakabileceği öngörülüyor. Reuters'ın analizine göre bu görünüm ABD için küresel bir ekonomik tehdit ve siyasi bir kırılganlık teşkil ediyor.
Başkan Donald Trump, seçmenlerin enerji faturalarına duyarlı ve yabancı karışıklıklara karşı olumsuz tavırları ışığında ara seçimlere giriyor. Hürmüz Boğaz'nın neredeyse tamamen kapatılması ise bölgenin dev petrol üreticilerinin (Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak ve Kuveyt) küresel rafinerilere yaklaşık 1,4 günlük küresel talebe eşit olan 140 milyon varil kadar petrol sevkiyatını askıya almak zorunda kalması anlamına geliyor.
Çatışma hızlı sona ererse ne olur?
Çatışmanın hızlı bir şekilde sona ermesinin piyasaları rahatlatma ihtimali de değerlendiriliyor. Ancak çatışma öncesi tedarik ve fiyatlandırmaya dönüşün altyapı ve nakliyedeki hasarın boyutuna bağlı olarak haftalar veya aylar sürebileceği vurgulanıyor. Natixis CIB enerji analisti Joel Hancock, "İran saldırılarından kaynaklanan fiziksel hasarı göz önünde bulundurduğumuzda, şu ana kadar yapısal olarak değerlendirilebilecek bir şey görmedik ancak savaş devam ettiği sürece risk devam ediyor" şeklinde konuşuyor.
JP Morgan analistleri cuma günü yayınladıkları bir araştırma notunda, "Piyasa, rafineri kapanmaları ve ihracat kısıtlamaları ham petrol işleme ve bölgesel arz akışlarını aksatmaya başladıkça, saf jeopolitik riski fiyatlandırmaktan somut operasyonel aksaklıklarla başa çıkmaya doğru kayıyor" dedi.
Küresel petrol fiyatları çatışmanın başlangıcından bu yana yüzde 25'ten fazla arttı ve bu da tüketiciler için yakıt fiyatlarını artırdı.
