Rusya'nın Ukrayna savaşında ihtiyaç duyduğu asker sayısını karşılamak amacıyla geniş çaplı yeni bir seferberlik yerine farklı gruplara yönelik sözleşmeli askerlik kampanyalarını yoğunlaştırdığı bildiriliyor. Borçlu vatandaşların, adli soruşturma geçiren kişilerin ve akademik başarısızlık yaşayan üniversite öğrencilerinin özellikle hedef alındığı ileri sürülüyor. Rusya Savunma Bakanlığı ise öğrencilere zorla sözleşme imzalatıldığı yönündeki suçlamaları reddediyor.
Rusya'nın Ukrayna'da devam eden savaşta yaşadığı personel ihtiyacını karşılamak için ekonomik ve sosyal açıdan kırılgan durumdaki vatandaşları sözleşmeli askerliğe yönlendirdiği iddia edildi. Uluslararası basında yayımlanan araştırmalara göre borçlu kişiler, adli soruşturma geçiren vatandaşlar ve üniversiteden atılma riski bulunan öğrenciler, asker toplama çalışmalarının hedefleri arasında yer alıyor. Kremlin yönetiminin ise siyasi ve toplumsal sonuçlarından endişe edilen geniş çaplı yeni bir seferberlik yerine mevcut asker toplama mekanizmalarını yoğunlaştırdığı değerlendiriliyor.
Borçlu vatandaşlar askerlik için hedef alınıyor
Financial Times'ın 10 Ağustos 2026 tarihli haberine göre Rusya'nın çeşitli bölgelerinde yerel yetkililer, asker toplama hedeflerini karşılayabilmek için borcu bulunan, adli soruşturma geçiren veya ekonomik güçlük yaşayan vatandaşlarla iletişime geçiyor.
Belgorod bölgesindeki uygulamalarda borçluların, yakın zamanda askerlik hizmetini tamamlayan kişilerin ve ertelenmiş hapis cezası bulunan vatandaşların askerlik sözleşmesi imzalamaya yönlendirildiği belirtildi.
Uzmanlara göre yerel yönetimlerin vatandaşların ekonomik ve hukuki durumlarına ilişkin bilgilere erişebilmesi, asker toplama faaliyetlerinin belirli gruplar üzerinde yoğunlaşmasına neden oluyor.
Akademik başarısızlık yaşayan öğrencilere baskı iddiası
Rusya'daki üniversitelerde de benzer uygulamaların yaşandığı ileri sürülüyor.
Bağımsız araştırmacı gazetecilik kuruluşu IStories'in 3 Mart 2026 tarihli haberinde, Moskova'daki bazı üniversitelerde sınavlarını geçemeyen öğrencilerin askeri yetkililerle görüşmeye çağrıldığı belirtildi.
Habere konuşan öğrenciler, sözleşmeli askerliği kabul etmeleri hâlinde eğitimlerine devam edebileceklerinin söylendiğini, reddetmeleri durumunda ise üniversiteden çıkarılmakla karşılaşabileceklerini iddia etti.
Bazı öğrencilere başarısız oldukları sınavları telafi etme olanakları hakkında yeterli bilgi verilmediği ve askerlik sözleşmesinin tek seçenek olarak sunulduğu öne sürüldü.
Öğrencilere yüksek maaş ve eğitim kolaylığı vaat ediliyor
Reuters'ın 2 Nisan 2026 tarihli haberine göre Rusya'daki çeşitli üniversiteler, öğrencileri yeni oluşturulan insansız hava aracı birliklerine katılmaya teşvik ediyor.
Askerlik sözleşmesi imzalayan öğrencilere yüksek maaş, eğitimlerine ara verme hakkı, dönüşte ücretsiz öğrenim ve barınma gibi avantajlar sunuluyor.
Bazı programlarda bir yıllık askerlik hizmeti ve cephe hattından uzakta görev yapma imkânı vaat ediliyor.
Ancak insan hakları savunucuları, sözleşmelerin uygulamadaki süresi ve görev yerleri konusunda öğrencilere verilen güvencelerin her zaman geçerli olmayabileceği uyarısında bulunuyor.
Kremlin yeni seferberlik yerine sözleşmeli askerliği öne çıkarıyor
Rusya, Eylül 2022'de ilan edilen kısmi seferberliğin ardından geniş çaplı yeni bir seferberlik uygulamasına başvurmak yerine gönüllü ve sözleşmeli asker alımını artırmaya çalışıyor.
Financial Times'ın aktardığı bilgilere göre 2026 yılı için yaklaşık 409 bin yeni askerin sözleşmeli hizmete alınması hedeflendi.
Asker toplama çalışmalarında yerel yönetimlere hedefler verildiği, bazı bölgelerde yeni asker kazandıran kişilere maddi ödüller sağlandığı ve imza karşılığı yapılan ödemelerin artırıldığı bildirildi.
Uzmanlar, bu yöntemlerin kapsamlı bir seferberliğin doğurabileceği toplumsal tepkilerden kaçınma amacı taşıdığını değerlendiriyor.
Rusya Savunma Bakanlığı iddiaları reddediyor
Rusya Savunma Bakanlığı, üniversite öğrencilerinin askerlik sözleşmesi imzalamaya zorlandığı yönündeki iddiaları kabul etmiyor.
Nisan 2026'da yapılan açıklamalarda, öğrencilerin üniversiteden atılmakla tehdit edildiğine ilişkin suçlamaların gerçeği yansıtmadığı savunuldu.
Rusya Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı yetkilileri de konuya ilişkin incelenen altı şikâyetin doğrulanmadığını belirtti.
Bununla birlikte bağımsız gazetecilerin öğrenci tanıklıklarına dayanan haberleri ile Rus makamlarının açıklamaları arasında önemli farklılıklar bulunuyor.
Asker toplama yöntemleri uluslararası gündemde
Rusya'nın Ukrayna'da devam eden savaşı nedeniyle ihtiyaç duyduğu insan gücünü nasıl karşıladığı, uluslararası araştırmaların önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
İngiltere hükümetinin Ağustos 2026'da yayımladığı Rusya'daki askerlik uygulamalarına ilişkin değerlendirmede, sözleşmeli asker alımlarında maddi teşviklerin yanı sıra yanıltıcı bilgilendirme ve baskı yöntemlerine ilişkin vakaların rapor edildiği belirtildi.
Bununla birlikte söz konusu yöntemlerin bütün asker adaylarına uygulandığını gösteren kapsamlı ve bağımsız bir veri bulunmuyor.
Mevcut bilgiler, Rusya'da farklı toplumsal gruplara yönelik asker toplama çalışmalarının sürdüğünü ortaya koyarken zorlamaya dayalı uygulamaların kapsamı konusunda tarafların açıklamaları farklılık gösteriyor.
Kaynak: Reuters, Financial Times, Deutsche Welle, IStories, The Moscow Times
Derleme: OGÜNhaber GPT
