AJANSLAR -
Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler arasında göçmen krizi kaynaklı diplomatik ve siyasi gerilim tırmanıyor. İspanya’nın Kuzey Afrika kıyısında yer alan özerk şehri Ceuta’da kontrolden çıkan düzensiz göç dalgası, AB ülkelerini harekete geçirdi.
Finlandiya İçişleri Bakanı Mari Rantanen, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı açıklamada, Madrid yönetimini sert bir dille eleştirdi. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin İspanya ile Schengen Anlaşması’nın geçici olarak askıya alınması teklifine destek veren Rantanen, “İspanya, Şengen bölgesinin dış sınırlarını koruma konusunda tamamen başarısız oldu. Bu durum bu şekilde devam edemez. Dış sınırları koruma yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkeler Şengen bölgesinin parçası olamaz” ifadelerini kullandı.
Meloni’nin çıkışının ardından Roma Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağıran İspanya ile İtalya arasındaki kriz, Finlandiya'nın bu açıklamasıyla yeni bir boyut kazandı.
Ceuta’da 2021'den bu yana en büyük göç krizi
Fas sınırında yer alan Ceuta, deniz yoluyla ve karadan bölgeye ulaşmaya çalışan yüzlerce göçmenin akınına uğruyor. Nüfusu 80 bin civarında olan şehirde yerel kaynaklar göçmen sayısının 50 bine yaklaştığını belirtiyor.
Bölgedeki son duruma ilişkin öne çıkan gelişmeler şöyle:
Can kaybı ve şiddet olayları: Sınırı geçmeye çalışan en az 19 kişi hayatını kaybetti. Şehirde gece boyunca yaşanan çatışmalarda araçlar yakıldı, iş yerleri yağmalandı. Yerel halkın sokak aralarında kendi güvenlik gruplarını oluşturduğu bildiriliyor. Bazı göçmenlerin konutları işgal etmeye başlaması sınır dışı süreçlerini zorlaştırıyor.
Askeri müdahale: İspanya hükümeti güvenlik önlemlerini artırmak amacıyla bölgeye ordu birliklerini sevk etti. Başbakan Pedro Sánchez ve İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska'nın Ceuta’yı ziyaret edeceği açıklandı.
Olağanüstü hal talebine red: Ceuta yerel yönetiminin ulusal düzeyde olağanüstü hal ilan edilmesi talebi, merkezi hükümet tarafından göç konusunun tek başına yeterli hukuki gerekçe oluşturmadığı belirtilerek reddedildi.
Göç akınının arkasındaki nedenler ve coğrafi faktörler
Kuzey Afrika'da bulunan Ceuta ve Melilla, Avrupa Birliği'nin Afrika kıtası ile olan tek kara sınırını oluşturuyor. Konumları nedeniyle Afrika ve Orta Doğu kaynaklı göç hareketlerinin ana hedef noktası durumundalar. Fas bu iki bölgenin İspanya egemenliğinde olduğunu resmi olarak tanımıyor ve bölgeleri "işgal altındaki topraklar" olarak nitelendiriyor.
Madrid yönetimi ve uzmanlar, son göç dalgasının arkasında iki temel unsurun yattığını değerlendiriyor:
Yargı kararları: İspanya Anayasa Mahkemesi'nin deniz yoluyla gelen yabancıların derhal sınır dışı edilmesini yasaklayan kararı.
Yasal statü programı: İspanya hükümetinin başlattığı ve yaklaşık 1,3 milyon kişinin başvurduğu geniş kapsamlı yasal statü sağlama programının, göçmenler açısından bir "çekim faktörü" oluşturması.
İspanya benzer bir krizi en son Mayıs 2021'de yaşamış, birkaç gün içinde Ceuta'ya ulaşan 10 bin göçmenden yaklaşık 8 bini kısa sürede Fas'a geri gönderilmişti.
Krizin bölgesel etkileri
Ceuta’daki durum sadece İspanya’yı değil, tüm Avrupa'yı etkilemeye başladı. Fransa, İspanya sınırındaki güvenlik önlemlerini ve kontrolleri artırdığını duyururken, İtalya, Şengen çerçevesindeki serbest dolaşımı askıya almayı tartışıyor. Bölgedeki güvenlik krizinin ve diplomatik gerilimin önümüzdeki günlerde daha da tırmanması bekleniyor.
