AJANSLAR -
Paraguay'da Ueno Bank'ın faaliyetlerinin durdurulmasıyla yaklaşık 2,9 milyon müşterinin hesaplarına erişimi kesildi. Bankada yüz milyonlarca dolarlık kamu ve emeklilik fonunun bulunması krizin boyutunu büyütürken Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo istifa etti. Protestoların ardından Devlet Başkanı Santiago Pena hakkında da azil girişimi başlatıldı.
Güney Amerika ülkesi Paraguay'da bankacılık sektörünü sarsan Ueno Bank krizi, ekonomik boyutunun yanı sıra siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi. Şubelerin kapatılması ATM'lerin ve dijital bankacılık hizmetlerinin durdurulmasıyla birlikte milyonlarca kişi parasına ulaşamaz hale geldi. Protestocular, yalnızca banka yönetimine değil, bankayla bağlantıları gündeme gelen kamu yöneticilerine ve Devlet Başkanı Santiago Pena'ya yönelik de tepkilerini dile getirdi.
MERKEZ BANKASI UENO BANK'IN FAALİYETLERİNİ DURDURDU
Paraguay Merkez Bankası (BCP), mali tablolarında ciddi sorunlar belirlenen Ueno Bank hakkında çözümleme süreci başlattı. 2 Kasım'da alınan karar, 3 Kasım 2026'da kamuoyuna duyuruldu. Müdahale kapsamında bankanın şubeleri kapatılırken ATM ve dijital bankacılık işlemleri de durduruldu.
Paraguay'ın büyük özel bankaları arasında yer alan Ueno Bank'ın mali durumundaki bozulma, Merkez Bankasının doğrudan müdahalesine neden oldu. BCP, finansal tablolarda yapılan düzeltmelerin ardından bankanın sermaye yeterliliğinin yasal asgari sınırın yarısının altına gerilediğini açıkladı.
2334/03 sayılı yasa kapsamında bankanın varlıkları ve yükümlülüklerinin incelenmesine karar verildi. İnceleme ve çözümleme işlemleri Merkez Bankasının görevlendirdiği yetkililer tarafından yürütülmeye başlandı.
3 MİLYONA YAKIN MÜŞTERİ PARASINA ULAŞAMIYOR
Bankacılık hizmetlerinin durdurulması, milyonlarca müşterinin günlük yaşamını doğrudan etkiledi. Hesaplarına erişemeyen vatandaşlar para çekme ve ödeme işlemlerini gerçekleştiremezken maaş hesaplarının da kullanılamaması tepkileri artırdı.
Paraguay Merkez Bankası, mevduat sahiplerinin paralarını geri alabilmesi için uygulanacak prosedürlerin resmi kanallar üzerinden duyurulacağını bildirdi.
Mevduat güvencesi kapsamında kişi başına belirlenen üst sınır 228 milyon 300 bin Paraguay guaranisi, yani yaklaşık 38 bin dolar olarak açıklandı. BCP ayrıca ilk aşamada müşterilere 10 milyon guaraniye kadar ödeme yapılacağını, geri kalan tutarlar içinse ayrı bir ödeme takvimi hazırlanacağını duyurdu.
EMEKLİLİK FONUNUN YÜZ MİLYONLARCA DOLARLIK KAYNAĞI BANKADA
Krizin en önemli boyutlarından biri de kamu kurumlarının ve emeklilik fonlarının Ueno Bank'ta bulunan paraları oldu. Paraguay Sosyal Güvenlik Kurumu (IPS), bankada yaklaşık 380 milyon dolarlık kaynağının bulunduğunu bildirdi. Ayrıca ülkenin ulusal elektrik kuruluşu ANDE ile Itaipú'nun da banka nezdinde hesapları olduğu aktarıldı.
EFE'nin haberinde IPS'nin Ueno Bank'taki yatırımlarının 355 milyon dolar olduğu belirtilirken, bu kaynakların yaklaşık 32 bin emeklinin maaş ödemeleriyle bağlantılı olduğu bilgisi paylaşıldı. Paraguay Ekonomi Bakanlığının hesaplarının da krizden etkilendiği bildirildi.
Kamu kaynaklarının bankada bulunması, krizin yalnızca bireysel müşterileri değil, devlet kurumlarını ve emeklilik sistemini de etkileyebilecek bir boyuta ulaşmasına neden oldu.
MERKEZ BANKASI BAŞKANI CARLOS CARVALLO İSTİFA ETTİ
Ueno Bank'a yönelik müdahalenin ardından Paraguay Merkez Bankası Başkanı Carlos Carvallo istifasını sundu. Carvallo'nun istifası, Devlet Başkanı Santiago Pena'nın talebinin ardından gündeme geldi. Ancak Carvallo, bankanın çözümleme sürecinin aksamaması için görevini geçici olarak sürdürmeye devam edeceğini açıkladı.
Carvallo'nun geçmişte Ueno Bank'ın yöneticiliğini yapmış olması da tartışmaların merkezine yerleşti. Carvallo, 2021-2023 yılları arasında bankanın başkanlığını yürütmüş, Ağustos 2023'te Paraguay Merkez Bankasının başına geçmişti.
Merkez Bankasının Ueno ile bağlantılı şirketlere kullandırılan krediler hakkında daha önce inceleme başlattığı da bildirildi. Bankanın mali işlemlerine ilişkin tespit edilen usulsüzlük iddialarının adli makamlara taşınması bekleniyor.
DEVLET BAŞKANI SANTIAGO PENA'NIN BANKAYLA TİCARİ BAĞLARI GÜNDEMDE
Krizin siyasi ayağında Paraguay Devlet Başkanı Santiago Pena'nın, Ueno Bank'ın sahibi Grupo Vazquez ile geçmişteki ticari ilişkileri öne çıktı. Pena'nın holdingde hissedar olduğu, söz konusu hisselerini ise Mart 2025'te sattığı bildirildi.
Carvallo'nun eski banka yöneticisi olması ve Pena'nın holdingin sahibiyle geçmişte iş ortaklığı yapması, bankanın denetlenme süreci ve kamu kaynaklarının yönetimi hakkında çıkar çatışması tartışmalarını beraberinde getirdi.
Siyasi tartışmalar Başkan Yardımcısı Pedro Alliana'ya da uzandı. Colorado Partisi'nden başkan adaylığı için yürüttüğü ön çalışmaları askıya aldığını açıklayan Alliana, buna rağmen Pena'nın krizle mücadelesine destek vermeye hazır olduğunu ifade etti.
HALK SOKAKLARA ÇIKTI, PROTESTOLARDA GERGİNLİK YAŞANDI
Banka hesaplarına erişemeyen tasarruf sahipleri, emekliler ve çalışanlar başkent Asunción'da protesto gösterileri düzenledi. Göstericiler, birikimlerinin tamamının geri ödenmesini ve kamu kaynaklarının akıbetinin açıklanmasını istedi.
İlk gösteriler Panteón Nacional de los Héroes çevresinde başladı. Daha sonra Kongre binası ve Devlet Başkanı'nın resmi konutu Mburuvicha Róga çevresinde de protestolar düzenlendi. Güvenlik güçleriyle göstericiler arasında gerginlik ve arbede yaşandığı bildirildi.
Eylemlerde Devlet Başkanı Santiago Pena'nın istifası ve hakkında siyasi soruşturma başlatılması yönünde çağrılar da yapıldı. Bazı göstericiler, Başkan Yardımcısı Pedro Alliana'nın da görevden ayrılmasını talep etti.
Reuters'ın 4 Kasım tarihli haberine göre 35 muhalefet milletvekili, Pena hakkında azil sürecinin başlatılması için girişimde bulundu. Ancak muhalefetin bu süreci ilerletebilmek için gereken üçte iki çoğunluğa sahip olmadığı belirtildi.
BANKA YÖNETİCİLERİ HAKKINDA GÖZALTI KARARI
Ueno Bank kriziyle ilgili adli süreç de genişletildi. Paraguay savcılığı, bankayla bağlantılı kişiler hakkında suç soruşturması talep ederken sekiz yönetici ve banka bağlantılı kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Banka yöneticilerinin ve ilişkili şirketlerin mal varlıklarına yönelik tedbirler de gündeme geldi.
Yetkililer, bankanın mali yapısının ve kredi ilişkilerinin incelenmesini sürdürürken mevduat sahiplerinin paralarını geri alabilmesi için ödeme mekanizmaları üzerinde çalışıyor. Devlet Başkanı Pena da mevduat sahiplerinin korunması ve ödemelerin hızlandırılması amacıyla yasal düzenleme yapılmasını desteklediğini açıkladı.
MERKEZ BANKASI: KRİZ DİĞER BANKALARI KAPSAMIYOR
Paraguay Merkez Bankası, Ueno Bank'ta yaşanan gelişmenin ülkenin diğer bankacılık kuruluşlarını kapsayan genel bir kriz olmadığını bildirdi. Bankacılık sektörünün geri kalanında faaliyetlerin sürdüğü belirtilirken, düzenleyici kurumlar Ueno'nun varlık ve yükümlülüklerini incelemeye devam ediyor.
Ueno Bank'ın çözümleme sürecinin nasıl sonuçlanacağı yaklaşık 3 milyon müşterinin mevduatlarına ne zaman erişebileceği ve kamu kurumlarının bankadaki kaynaklarının nasıl geri alınacağı önümüzdeki dönemin en önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
