AJANSLAR -
Rusya’dan geniş çaplı saldırı: oreşnik sahada
Rusya, Ukrayna’ya yönelik son hava ve füze saldırılarında Oreşnik füzesi dahil olmak üzere uzun menzilli yüksek hassasiyetli silahlar ve saldırı drone’larını eş zamanlı olarak kullandı. Moskova yönetimi, perşembe gecesi düzenlenen operasyonun bu füzenin ilk kez “tam operasyonel kapasiteyle” gerçekleştirildiği saldırı olduğunu açıkladı.
Kremlin, saldırının gerekçesi olarak Ukrayna’nın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e ait bir konuta insansız hava aracıyla saldırı girişiminde bulunduğu iddiasını öne sürdü. Kiev yönetimi ise bu açıklamayı sert bir dille reddederek “tamamen asılsız” olarak nitelendirdi.
Hedefte enerji altyapısı ve askeri tesisler vardı
Rusya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, saldırıların özellikle Ukrayna’nın enerji altyapısı, insansız hava aracı üretim tesisleri ve askeri-sanayi kapasitesini destekleyen kritik noktaları hedef aldığı belirtildi. Açıklamada Oreşnik füzesi ile birlikte farklı tipte uzun menzilli silah sistemlerinin ve drone’ların kullanıldığı vurgulandı.
Lviv bölgesi ağır saldırı altında
Saldırıların yoğunlaştığı bölgelerden biri, NATO üyesi Polonya sınırına yakın Lviv oldu. Lviv Belediye Başkanı Andriy Sadoviy, balistik bir füzenin kritik altyapıyı vurduğunu doğruladı. Sosyal medyada yer alan, büyük bir yer altı doğal gaz depolama tesisinin hedef alındığı iddiaları ise henüz resmi makamlarca teyit edilmedi.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıda kullanılan balistik füzenin yaklaşık 13 bin kilometre/saat hıza ulaştığını açıkladı. Yetkililer, başkent Kiev’de en az dört kişinin hayatını kaybettiğini, 22 kişinin de yaralandığını duyurdu.
Oreşnik nedir ve neden bu kadar tartışılıyor?
“Fındık ağacı” anlamına gelen Oreşnik, orta menzilli hipersonik balistik füze kategorisinde yer alıyor. Rusya bu silahı ilk kez Kasım 2024’te Dnipro’ya yönelik saldırıda kullanmış, ancak o dönemde patlayıcı içermeyen deneme amaçlı savaş başlıkları tercih edilmişti.
Son saldırı ise, Oreşnik füzesinin gerçek savaş başlığıyla ve tam yıkıcı niyetle sahaya sürüldüğü ilk örnek olarak değerlendiriliyor.
Çoklu savaş başlığı kapasitesi dikkat çekiyor
Füzenin en dikkat çekici özelliği, aynı anda birden fazla hedefi vurabilen çoklu savaş başlığı (MIRV) taşıyabilmesi. Bu teknoloji genellikle kıtalararası balistik füzelerde görülüyor. Askeri kaynaklar, Oreşnik’in RS-26 Rubezh füzesinden türetildiğini ve kökeninin RS-24 Yars sistemine dayandığını belirtiyor.
Putin, bu füzenin ses hızının 10 katına ulaşabildiğini, mevcut hava savunma sistemleri tarafından engellenemeyeceğini ve konvansiyonel başlıkla bile nükleer silahlara yakın bir yıkım gücüne sahip olduğunu iddia ediyor. Batılı askeri uzmanlar ise bu söylemlerin abartılı olduğu görüşünde.
Nükleer başlık yok ama mesaj net
Her ne kadar Oreşnik füzesi nükleer başlık taşıyabilecek şekilde tasarlanmış olsa da, son saldırıda konvansiyonel başlık kullanıldığı bildirildi. Ukraynalı kaynaklara göre, Kasım 2024’te fırlatılan benzer bir füzenin hedefe ulaşma süresi yaklaşık 15 dakika olmuştu.
Füzenin seri üretimine 2024 yılında başlandığı, 2025 itibarıyla Rus ordusunun aktif envanterine girdiği belirtiliyor. Putin, bu sistemlerin bir bölümünün müttefik Belarus’a da teslim edildiğini daha önce kamuoyuna açıklamıştı.
Nükleer başlık taşırsa ne olur?
Askeri uzmanlara göre Oreşnik, hem konvansiyonel hem de nükleer savaş başlıklarıyla donatılabiliyor. Rus basınında yer alan değerlendirmelerde, nükleer başlıkla kullanılması halinde füzenin gücünün Hiroşima’ya atılan bombanın birkaç katına ulaşabileceği öne sürülüyor.
Yaklaşık 150 kilotonluk bir nükleer başlık, bir şehir çevresinde devasa bir ateş topu, geniş çaplı radyasyon yayılımı ve altyapının neredeyse tamamen yok olması anlamına geliyor. Rusya, bugüne kadar bu füzeyi nükleer başlıkla kullanmadığını vurgulasa da, teknik kapasitenin varlığı uluslararası endişeleri artırıyor.
Barış arayışları sürerken gerilim tırmanıyor
Saldırı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Moskova ve Kiev’i müzakere masasına oturtmaya çalıştığı bir dönemde gerçekleşti. Şubat 2022’den bu yana 1400 günü aşkın süredir devam eden savaşta, Rusya’nın Oreşnik gibi yeni nesil silahları devreye sokması, çatışmanın daha da derinleşebileceği yönündeki kaygıları güçlendirdi.
Ukrayna yönetimi, özellikle ABD ve Avrupa ülkelerine çağrıda bulunarak Rusya’ya karşı daha net ve caydırıcı adımlar atılmasını istiyor.
