Türkiye ve Suriye, madencilik alanındaki iş birliğini geliştirmek amacıyla "Fosfat Alanında Mutabakat Zaptı" imzaladı. Anlaşma; fosfat sahalarının geliştirilmesi, üretim, uzun vadeli ticaret, fosforik asit ve gübre tesislerinin kurulması gibi alanları kapsıyor. Projenin ilerleyen aşamalarında üretilen fosfatın limana taşınması için demir yolu altyapısının da geliştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye ile Suriye arasında madencilik alanında stratejik ortaklığın geliştirilmesine yönelik önemli bir adım atıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ve MTA Uluslararası Madencilik AŞ (MTAIC) ile Suriye Jeoloji ve Maden Kaynakları Genel Müdürlüğü arasında "Fosfat Alanında Mutabakat Zaptı" imzalandı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının açıklamasıyla da doğrulanan anlaşma, iki ülke arasındaki madencilik iş birliğine kurumsal bir çerçeve kazandırıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Şam temasları kapsamında Suriye Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir ile bir araya geldi. Görüşmelerde madenciliğin yanı sıra elektrik, petrol ve doğal gaz, deniz sondajı, enerji nakil hatları ve taşımacılık konuları ele alındı.
Fosfat üretiminden gübre tesislerine uzanan plan
Mutabakatla başta fosfat olmak üzere metalik madenler ile stratejik ve kritik minerallerde arama, ruhsat edinimi, işletme ve uç ürün üretimine kadar uzanan bir iş birliği sürecinin oluşturulması hedefleniyor. Jeolojik araştırmalar, veri paylaşımı ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesine yönelik ortak çalışmalar da planlanıyor.
Fosfat değer zincirinde ilk aşamada fosfat kayası üretiminin artırılması ve uzun dönemli ticaret mekanizmalarının oluşturulması öngörülüyor. Sonraki aşamada ise fosforik asit ve gübre üretimine yönelik entegre sanayi tesislerinin kurulması hedefleniyor.
Bayraktar, imzalanan metnin çerçeve niteliğinde olduğunu, çalışmaların ilerleyen dönemde ticari anlaşmaya dönüştürülmesinin planlandığını belirtti. Projenin fosfat sahalarının geliştirilmesinden endüstriyel tesis kurulmasına, üretimin limana ulaştırılması için demir yolu yapılmasına kadar geniş bir alanı kapsaması öngörülüyor.
Suriye'nin fosfat kaynakları yeniden yatırım gündeminde
Fosfat, Suriye'nin önemli yer altı kaynakları arasında bulunuyor. Suriye yönetimi son dönemde sektörde üretim ve yatırımı artırmaya yönelik farklı projeler üzerinde çalışıyor. Suriye resmi haber ajansı SANA, 13 Ağustos'ta Ürdünlü bir şirketin Humus kırsalındaki Savvana fosfat madenlerinde yatırım için teklif sunduğunu bildirmişti. Suriye ayrıca 2025 sonunda Sırp Elixir Group bünyesindeki Teryaq şirketiyle 2026'da 1,5 milyon ton fosfatın işletilmesi ve ihraç edilmesine yönelik anlaşma imzalamıştı.
Türkiye ile imzalanan yeni mutabakat ise yalnızca ham fosfat üretimini değil, işlenmiş ve katma değerli ürünlerin geliştirilmesini de hedeflemesi bakımından daha geniş kapsamlı bir iş birliği modeli ortaya koyuyor.
Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Anadolu Ajansı, Reuters, DHA, SANA
Derleme: OGÜNhaber GPT
