Mermer kristalleşme sonucu ortaya çıkan bir bileşim olmaktadır. Mermer tek bir madde değildir ve birden fazla madde ile ortaya çıkar. Mermer oluşumu bileşenlerin oranlarına göre şekil ve doku bakımından değişiklik gösterir. Ortalama olarak %90 ve 98 arasında bir Kalsiyum karbonat yer alır. Buna Magnezyum karbonat eşlik eder. Magnezyum karbonatın oranı çok daha düşüktür. Aynı zamanda organik maddeler de eklenir. Bu da mermerin içerisinde farklılıklara sebebiyet verir. Silis, silika gibi maddeler de eklenebilir. Bu eklentiler mermerin mermer özelliğini değiştirmez ancak dokusunda ve görüntüsünde değişiklik doğurur. Tüm bu etkenler farklı mermer çeşitleri oluşumunu tetiklemektedir.
Mermer Çeşitlerinin Sınıflandırılması
Mermer sınıflandırması birden fazla ayrıntıya göre yapılmaktadır:
•Bunlardan ilki doku faktörüdür. Dokudan kasıt ise mermerin; masif mermer, laminal mermer, şişti mermer ve breşik mermer olarak bilinmektedir. Mermer dokulara göre değişim gösterir.
•Özellikle renkli şeritlere sahip ya da daha taneli olarak görülen mermerler en çok tercih edilenlerdir.
•Jeolojik olarak gruba ayırırsak magmatik kayaçlar, metomorfik kayaçlar ve sedimanter kayaçlar karşımıza çıkar. Magmatik kayaçlar gerçekte bir mermer değildir aslında. Ancak mermer görüntüsüne sahip olmaları nedeni ile ayrı bir gruba girerler. Aynı zamanda mermer sınıfında görülürler.
•Mermer aynı zamanda bileşimlerine göre de ayrılırlar. Mermer birden fazla maddeden oluşur. Kendi kendine oluşan mermer farklı bileşenler bir araya geldiğinde farklı sonuçlar ortaya çıkarır. Aynı zamanda bu bileşenlerin oranları da önemlidir.
Tarihi Süreç İçerisinde Mermerin Kullanım Alanları
Mermer yüzyıllardır kullanılan bir madendir. Birçok farklı yerde; birçok farklı amaç doğrultusunda kullanılmıştır. Mermeri eski yüzyıllarda ilk olarak mimaride görmek mümkündür. Mermer, mimarinin temeli haline gelmiştir. Önemli tüm yapılar tamamen mermerden yapılmıştır.
Türkiye'deki mermer ocakları özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerimizde kendini gösterir. Bu bölgelerdeki pek çok mimari yapı mermerden yapılmıştır. Özellikle tapınaklar tamamen mermer olmaktadır. Buna Ayasofya'daki mermer sütunlar, Efes Celsus Kütüphanesi, Artemis Heykeli gibi pek çok tüm dünya tarafından bilinen eserler örnek verilebilir. Bu eserlerdeki yetenekli işçilik ve mermer kullanımı dikkat çekmektedir.
Mermerler ilk kullanım zamanlarından beri özellikle Türkiye'de belirli yerlerde çıkarılıyor olup yapının yapılacağı yere götürülüyordu. Türk mermeri de ilk olarak buradan çıkmıştır. Yakın yerlerde mermer ocağı var ise çok daha kolay ilerleyen bu süreç her zaman bu şekilde gerçekleşmezdi. Dört bir yandan mermerler yapının yapılacağı yere getirilmekte idi. Günümüzde ise teknolojinin gelişimi ile birlikte bizler dünyanın dört bir yanından mermerlere erişebilmekteyiz.
Türkiye'de Mermer Üretimi
Türkiye mermer üretimi ile dünyadaki mermer potansiyelinin %40'ını kapsamaktadır. Aslında Türkiye'de yaklaşık 800 ocak bulunur. Ancak bunlar dışında daha fazla ocak potansiyeli de vardır. Türkiye'nin özellikle batı kesiminde mermercilik faaliyetleri karşımıza çıkmaktadır.
Türkiye mermer kapasitesi yaklaşık 5 milyar metreküp kadardır. Bu oldukça yüksek bir miktardır. Türk mermeri olarak da bilinen mermerler bu adı mermeri tüm dünyaya yayması sayesinde almıştır. Dünyanın dört bir yanında Türk mermeri olarak nitelendirilen mermerler görülmektedir. Mermerin en çok kullanımı ise zemin döşemelerinde ve mutfak tezgahlarında görülmektedir. Mermer zemin ve mermer mutfak tezgâhı son yıllarda popülerliğini arttırmıştır.
Türkiye'den çıkan mermerlerin genel olarak kullanım alanları ise şunlardır:
•Mutfak tezgahı
•Banyo zemin döşemesi
•Banyo duvar döşemesi
•Merdiven döşemesi
•Çeşme
•Mezar taşı gibi alanlarda Türkiye'den çıkarılan mermerler karşımıza çıkmaktadır.
Türkiye'de üretilen mermerler doku bakımından ve renk bakımından oldukça çeşitlidir. Mermer çıkarıldığı yere göre adlandırılırken bir yerden birden fazla mermer türü çıkması mümkündür. Buna Afyon örnek verilebilir. Afyon beyazı ve Afyon grisi ise en bilinen mermer türlerinden biri olarak karşımıza çıkar.
Dekoratif Açıdan Mermer Kullanımı
Dekoratif mermer kullanımı çok daha fazladır. Mermer milattan önceden beri, ilk kullanılmaya başladığı andan itibaren dekoratif bir unsur olarak karşımıza çıkar. İlk aşamada heykel gibi dekorasyon amaçları için kullanılan mermer birçok alanda kullanılır hale gelmiştir.
Şimdilerde mermer kullanım alanları, mermer türüne ve özelliklerine göre değişim gösterir. Özellikle mermerin cinsi, sahip olduğu sağlamlık ya da su geçirmez özellikleri kullanım alanlarını belirlemek açısından önemli faktörlerdir.
Lüks bir estetik oluşturulmasını ve iç mekânda zarafet yaratmasını göz önüne aldığımızda mermer çeşitleri, renklerine çeşitli şekillerde kullanılır. Dekoratif amaçlı olarak duvarlarda, zeminde ya da masa, sehpa gibi mobilyalar üzerinde görmek mümkündür. Mermer fiyatları, cinsine ve sunduğu avantajlara göre değişir. Elbette mermer türünün hangi alanlarda ne boyutta çıkarıldığı da fiyatı belirleme noktasında etkili bir ölçektir.
İnşaat Sektöründe Mermer Kullanımı
İnşaat sektöründe mermer kullanımı aslında son yıllarda pek görülen bir şey değildir. Mermer milattan öncelerde kullanım olarak ilk aşamada mimari ve inşaat ile kendini göstermiştir. Ancak günümüze gelindiğinde mermer çok daha maliyetlidir. Aynı zamanda çok daha emek ister. Bu nedenle mermerin inşaatta kullanımı oldukça düşmüştür. Yine de günümüzde birtakım özel binalarda mermer görebilmek mümkündür.
Yapı malzemesinden ziyade göze hitap edebilecek mermer türleri ile dekoratif bir şıklık yaratmak amaçlanmaktadır. Mermerin kullanım şıklığı ve sağlamlığı ise uzun yıllar aynı estetik dokuyu korumasına olanak sağlar.
Mermer atölyeleri sayesinde işlenen ve şık bir görünüme kavuşturulan mermer türlerini artık pek çok alanda şık bir dizayn ile görmek mümkündür. Evlerde mutfak, banyo ve havuz gibi alanlarda ise hem işlevsel bir amaçla hem de göze hitap etmesi bakımından özellikle tercih edilmektedir.
