02.04.2019 13:58 Güncelleme Tarihi: 02.04.2019 14:18

Bilinen ancak görülmek istenmeyen kronik sorun; SGK primlerinin gider yazılıp yazılmayacağı

Bilinen ancak görülmek istenmeyen kronik sorun; SGK primlerinin gider yazılıp yazılmayacağı

Hani bilirsin ama işine gelmez yapmazsın türünden bir şeyler vardır ya, vergi uygulamasında da son derece açık olmakla beraber devamlı hatırlatılması ve düzeltilmesi gereken özellikli bazı hususlar bulunuyor.

Bu konuları belli aralıklarla hatırlamak ve hatırlatmakta fayda var. Bunlardan birisi de, SGK primlerinin hangi tarihte gider yazılacağına ilişkin.
 
Son dönemlerde ekonomik sıkıntı yaşayan birçok işletme, vergi ve SGK primlerini ödeyememe durumu ile karşılaştı ve karşılaşıyor. İşte tam olarak burada, yazının giriş bölümünde belirttiğimiz konu otomatik olarak gündeme geliyor: Ödenmeyen SGK primleri kurum kazancının tespitinde gider yazılabilir mi?
 
Bu soruya cevap vermeden önce, ilgili mevzuatlardaki düzenlemelere bakmakta yarar görüyoruz.
 
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Yer Alan Düzenleme
 
5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu'nun 88. Maddesinin;
 
-
Birinci fıkrasında, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalıları çalıştıran işverenin, bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu Kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendisine ait prim tutarlarını da bu miktara ekleyerek en geç ertesi ayın sonuna kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna ödemek zorunda oldukları,
 
- Onbirinci fıkrasında ise, Kuruma fiilen ödenmeyen prim tutarlarının Gelir ve Kurumlar Vergisi uygulamasında gider yazılamayacağı
 
ilişkin düzenlemeler yer alıyor.
 
Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları’nda Yer Alan Düzenlemeler
 
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun "Safi kurum kazancı" başlıklı 6. Maddesi; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı şeklinde. Buna göre, kurum kazancının tespitinde Kurumlar Vergisi Kanununun 8. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinde yer alan giderler indirim konusu yapılabiliniyor.
 
Öte yandan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde ise, hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatında iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatının (Bu primlerin ve aidatın istirdat edilmemek üzere Türkiye'de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) safi kazancın tespitinde gider olarak indirilebileceği belirtilmiş.
 
Konu ile ilgili olarak 174 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "SSK Primlerinin Gelir ve Kurumlar Vergisi Yönünden Gider Yazılması" başlıklı (C) bölümünde;
 
"… SSK priminin gider olarak dikkate alınabilmesi için, bu primlerin Sosyal Sigortalar Kurumuna fiilen ödenmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle, sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın fiilen ödendiği tarihte gider yazılacaktır.
 
Ancak, 506 sayılı Kanunun 80. maddesi gereğince bir aya ait sigorta primleri ertesi ayın sonuna kadar ödenebileceğinden, Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin ertesi yılın Ocak ayı içinde ödenmesi durumunda bu primler Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilecektir."
 
Şeklinde açıklama yapılmış durumda.
 
Değerlendirme ve Sonuç
 
Yukarıda yapılan açıklamalardan da fark edileceği üzere, SGK primlerinin GVK ve KVK matrahlarının tespitinde indirilecek gider olarak dikkate alınabilmesi için, bu primlerin mutlak suretle Sosyal Güvenlik Kurumuna fiilen ödenmiş olması gerekiyor. Bu bir yorum değil, kanuni düzenlemede yer alan bir zorunluluk. Dolayısıyla, ödenmeyen SGK primlerinin gelir ve kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde indirilecek gider olarak olarak dikkate alınması kanunen mümkün bulunmuyor. SGK priminden kasıt, işçi ve işveren payları olup, bu hususa özellikle dikkat edilmesinde fayda var. Yani, ödenmeyen işçi ve işveren payları gider olarak dikkate alınamıyor.
 
Öte yandan, sadece fiilen ödenen sigorta primleri gider yazılabildiğinden, sigorta primleri, dönemine ve ait olduğu yıla bakılmaksızın fiilen ödendiği tarihte gider yazılabilecek.
 
Ödenmeyen sigorta priminin gider yazılamayacağına ilişkin bu kuralın tek istisnası, Aralık ayı SGK primlerinin izleyen yıl Ocak ayında ödenmesine rağmen Aralık döneminde gider yazılabilmesidir. 174 No.lu Tebliğde de açıklandığı üzere, Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin izleyen yılın Ocak ayı içinde ödenmesi durumunda bu primler Aralık ayının gideri olarak dikkate alınabilecektir. Aralık ayına ait olan sigorta primlerinin izleyen yılın Ocak ayı içerisinde ödenmemesi halinde ise, söz konusu primlerin Aralık ayında gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.