Sosyal medyada artık sıkça aynı cümleyi duyuyoruz: “Şu ülkeye geldim, şu kadar zamanda bu kadar para kazandım.” Birkaç ay içerisinde alınan araba, telefon, ev veya gösterişli bir yaşam… Bütün bunlar tek bir mesaj veriyor: “Sen de yapabilirsin, para kazanmak aslında çok kolay.”

Fakat bu, gençlerin zihninde son derece tehlikeli bir algı oluşturuyor.

Çünkü insan yalnızca sonucu gördüğünde, sonuca ulaşan yolu küçümsemeye başlıyor. Bir kişinin bugün kazandığı parayı görüp arkasındaki yılları, emeği, bilgi birikimini, başarısızlıklarını ve risklerini görmezsek, başarıyı yanlış tanımlamaya başlarız.

Daha da kötüsü, bazı içerikler kolay para kazanmayı normalleştiriyor. “Bir ayda şu kadar kazandım”, “Üç ayda arabamı aldım”, “Yurt dışına gittim, hayatım değişti” gibi başlıklar, istisnai durumları sanki herkesin kolaylıkla yaşayabileceği sıradan bir gerçekmiş gibi sunuyor.

Peki bu videoları izleyen genç ne düşünüyor?

“Ben neden hâlâ bu kadar çalışıyorum?”
“Benim hayatım neden böyle değil?”
“Demek ki yanlış ülkedeyim.”
“Demek ki çalışarak değil, hızlı bir yöntem bularak zengin olmalıyım.”

İşte asıl tehlike burada.

Sorun insanların para kazanması değil; paranın kazanılma biçiminin olduğundan çok daha kolay gösterilmesi.

Gerçek hayatta ekonomik başarı genellikle bir gecede oluşmaz. Bir meslek edinmek, uzmanlaşmak, deneyim kazanmak, doğru kararlar vermek ve yıllarca istikrarlı çalışmak gerekir. Bir insanın kazancını görmek kolaydır; o kazancın arkasındaki yılları görmek ise mümkün değildir.

Bu nedenle gençlerin kendilerini sosyal medyadaki birkaç saniyelik başarı hikâyeleriyle kıyaslaması büyük bir yanılgıdır.

Başka bir ülkede daha fazla kazanmak mümkün olabilir. Türkiye’de bazı alanlarda fırsatlar daha sınırlı olabilir. Bunlar tartışılabilir. Ancak “Oraya gittim ve kısa sürede zengin oldum” anlatısını bütün bir hayatın gerçeğiymiş gibi sunmak, gençlere gerçekçi bir gelecek değil, bir hayal satmaktır.

Çünkü hayatta gerçekten değerli olan hızlı kazanmak değil, sürdürülebilir şekilde kazanabilecek bir insan hâline gelmektir.

Sosyal medya bize sonucu gösteriyor.

Gerçek hayat ise faturayı, emeği ve zamanı da gösteriyor.